We moeten eens iets met het team.

Veel leidinggevenden herkennen die gedachte. Er is iets wat niet lekker loopt. Misschien komen dezelfde discussies steeds terug. Misschien verwacht het team veel van jou en pakt het zelf weinig op. Of er is niets mis, maar je ziet dat er meer in zit.

Dan komt de volgende vraag: wat doe je dan? Een teamdag? Een training? Een coachtraject? Ze klinken verwant, maar ze doen iets anders. En de verkeerde keuze kost tijd, geld en soms ook het vertrouwen van je team. Je kent de zin vast: we hebben al eens een training gehad en er veranderde weinig.

In deze blog zet ik de drie naast elkaar. Aan het eind staan drie vragen waarmee je kunt bepalen wat bij jouw team past.

Begin bij de vraag, niet bij de vorm

Een leidinggevende vraagt vaak om een teamdag. Maar de vraag daaronder is meestal een andere. Een paar voorbeelden:

  • We willen beter communiceren betekent soms: we willen elkaar beter begrijpen en eerlijker durven zijn.
  • We willen meer eigenaarschap betekent soms: we willen duidelijk hebben wie waarvoor verantwoordelijk is.
  • De sfeer moet beter betekent soms: we willen irritaties bespreekbaar maken.

Wat je vraagt en wat je nodig hebt, is dus niet altijd hetzelfde. Daarom begint een goed traject bij de vraag achter de vraag, niet bij een programma.

Teambuilding: samen ervaren

Teambuilding is bedoeld om samen iets te beleven. Een activiteit, een spel, een dag buiten. Het geeft energie, maakt contact makkelijker en is een goed begin voor een nieuw team of een kick-off.

Het is geen oplossing voor een patroon dat al langer in het team zit. Een leuke dag kan een gesprek openen, maar de dagelijkse gewoontes gaan daarna vaak gewoon door. Dat is geen falen van de dag. Het is gewoon niet waar teambuilding voor bedoeld is.

Teamtraining: een thema verdiepen

Een training richt zich op een specifiek thema. Feedback geven en ontvangen. Effectief vergaderen. Omgaan met verschillen in werkstijl. Het team leert iets en oefent het samen.

Een training past goed als het team iets wil leren wat het nog niet kan. Het werkt minder goed als het team het wel kan, maar het niet doet. Dan zit het probleem niet in kennis, maar in wat er tussen mensen gebeurt. En dat los je niet op met meer uitleg.

Teamcoaching: patronen onderzoeken en doorbreken

Kort gezegd: teambuilding gaat over ervaren, een training over leren en teamcoaching over begrijpen en veranderen.

Teamcoaching begint met begrijpen wat er speelt. Niet alleen met wat mensen zeggen en doen, maar ook met wat daaronder zit. Welke verwachtingen leven er? Wat wordt niet uitgesproken? Welke ongeschreven regels houden een patroon in stand?

Dat onderzoeken we aan de hand van situaties uit de praktijk van het team zelf. Er is geen vast programma dat bij ieder team wordt uitgerold. Ik start met een intake, kijk daarna welke aanpak en werkvorm passen, en werk toe naar de vraag die het belangrijkst is: wat betekent dit voor hoe we vanaf morgen met elkaar samenwerken?

Een traject loopt over meerdere sessies. Gedrag verandert namelijk niet in één middag. Er is ruimte voor inzicht, maar ook voor oefenen, terugkijken en bijsturen. Soms zet ik daarbij een spel of een opstelling in. Die middelen zijn ondersteunend. De ontwikkelvraag van het team bepaalt wat nodig is, niet andersom.

Wat je van teamcoaching wel en niet mag verwachten

Teamcoaching is geen zoektocht naar schuldigen. Het draait niet om één persoon, maar om hoe het team samenwerkt. Het levert ook geen kant-en-klare oplossing op in een middag, en ik geef geen garanties over uitkomsten.

Wat je wel kunt verwachten: meer zicht op wat er speelt, afspraken die bij dit team passen en ruimte om anders met elkaar om te gaan. Niet alles hoeft in één keer opgelost te worden. Het begint bij begrijpen.

Drie vragen om te kiezen

  1. Is het een vaardigheid of een patroon? Missen mensen iets wat ze kunnen leren, dan past een training. Kunnen ze het wel, maar doen ze het niet, dan zit er meestal iets onder.
  2. Komt het steeds terug? Als dezelfde discussie ook na afspraken, een training of een teamdag weer opduikt, is dat een signaal. Het gaat dan zelden om gebrek aan inzicht, vaker om een patroon dat in stand wordt gehouden.
  3. Ben ik bereid ook naar mijn eigen rol te kijken? Een leidinggevende is onderdeel van de teamdynamiek. Dat betekent niet dat jij verantwoordelijk bent voor alles wat er gebeurt. Wel dat je invloed hebt, en dat er in het onderzoek ruimte moet zijn om daar ook naar te kijken.

Een combinatie kan ook

In de praktijk zijn de vormen niet strikt gescheiden. Een teamcoachtraject kan een trainingsonderdeel bevatten. Een teamdag kan het begin zijn van een langer traject. Een spel kan iets laten zien wat in een gesprek lastig boven tafel komt. Daarom ga ik niet uit van een standaardpakket. Wat past, bepalen we samen in de intake.

Weet je het nog niet?

Dat is normaal. Je hoeft niet precies te weten wat er speelt om te beginnen. Juist het gevoel dat er iets speelt, zonder dat je er de vinger op kunt leggen, is vaak een goed vertrekpunt.

Wil je eerst zelf een beeld krijgen? Het Enso Teamcultuur Kompas helpt je in ongeveer tien minuten kijken naar de cultuur in je team en de ontwikkelkansen die daar liggen: Impact Hub

Liever meteen sparren? Plan een kennismakingsgesprek. We kijken samen wat jouw team nodig heeft.